REACH en PGS 15 zijn twee afzonderlijke regelgevingskaders die elk een ander deel van de levenscyclus van chemische stoffen bestrijken. REACH regelt de registratie, beoordeling en autorisatie van chemische stoffen op Europees niveau, terwijl PGS 15 de fysieke opslag van verpakte gevaarlijke stoffen in Nederland normeert. Beide kaders overlappen op het gebied van gevaarlijke stoffen, maar vullen elkaar aan in plaats van te dupliceren. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over hoe REACH en PGS 15 samenwerken in de dagelijkse praktijk.
Wat regelt REACH dat PGS 15 niet dekt?
REACH regelt de gehele levenscyclus van chemische stoffen: van registratie en beoordeling bij het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) tot autorisatie en beperking van het gebruik van gevaarlijke stoffen. PGS 15 richt zich uitsluitend op de fysieke opslag van verpakte gevaarlijke stoffen in Nederland. REACH gaat dus verder dan opslag en raakt aan productie, import, samenstelling en gebruik.
Concreet betekent dit dat REACH bedrijven verplicht om veiligheidsinformatiebladen (Safety Data Sheets) op te stellen en bij te houden, blootstellingsscenario’s te documenteren en te beoordelen of stoffen voldoen aan autorisatievereisten. Dat zijn verplichtingen die los staan van hoe en waar de stoffen worden opgeslagen. PGS 15 neemt de informatie uit veiligheidsinformatiebladen juist als vertrekpunt voor de opslagcondities, maar schrijft zelf niets voor over de registratie van die stoffen bij Europese instanties.
Voor een SHEQ-manager betekent dit in de praktijk dat REACH-naleving primair een verantwoordelijkheid is van de producent of importeur, terwijl PGS 15-naleving een operationele verantwoordelijkheid is van degene die de stoffen opslaat.
Hoe vullen REACH en PGS 15 elkaar aan in de praktijk?
REACH en PGS 15 vullen elkaar aan doordat REACH de informatieverplichting legt bij de leverancier van een stof, en PGS 15 die informatie omzet naar concrete opslagvereisten. Het veiligheidsinformatieblad dat REACH voorschrijft, is in de praktijk de bron waarmee een opslagbeheerder bepaalt in welk brandcompartiment een stof thuishoort en welke samenopslagbeperkingen van toepassing zijn.
Een voorbeeld maakt dit concreet. Een chemische stof die op grond van REACH is geclassificeerd als ontvlambare vloeistof, valt onder ADR-klasse 3. PGS 15 schrijft vervolgens voor onder welke condities die stof mag worden opgeslagen: denk aan brandwerendheid van de opslagruimte, ventilatie-eisen, lekbakken en maximale hoeveelheden per brandcompartiment. Zonder de REACH-classificatie weet je niet in welke PGS 15-categorie een stof valt. Zonder PGS 15 weet je niet hoe je die stof veilig opslaat.
Voor bedrijven die werken met uitbestede chemische opslag is het essentieel dat de logistiek dienstverlener beide kaders begrijpt en toepast. De classificatie-informatie uit REACH moet worden doorgegeven aan de opslagpartner, zodat die de juiste PGS 15-maatregelen kan treffen.
Welke ADR-klassen vallen onder PGS 15 maar niet onder REACH?
PGS 15 is van toepassing op een bredere categorie gevaarlijke stoffen dan REACH dekt. Specifiek vallen radioactieve stoffen (ADR-klasse 7) en explosieven (ADR-klasse 1) buiten de scope van REACH, maar kunnen zij wel onder PGS 15 vallen voor zover zij verpakt worden opgeslagen. Daarnaast zijn afvalstoffen en bepaalde biociden en gewasbeschermingsmiddelen onderwerp van PGS 15, terwijl de REACH-verordening voor afvalstoffen in principe niet geldt.
Een ander relevant verschil zit bij CMR-stoffen. REACH stelt autorisatievereisten voor stoffen met carcinogene, mutagene of reproductietoxische eigenschappen. PGS 15 regelt de opslag van diezelfde stoffen, maar voegt daar specifieke eisen aan toe op het gebied van blootstelling en persoonlijke beschermingsmiddelen tijdens opslaghandelingen. Beide kaders gelden dus naast elkaar, niet in plaats van elkaar.
Voor de dagelijkse praktijk van ADR-transport en opslag betekent dit dat je per stofcategorie moet nagaan welke regelgeving van toepassing is. Gevaarlijke stoffen vervoeren zonder kennis van zowel ADR-classificatie als REACH-status vergroot het risico op non-compliance aanzienlijk.
Wie is verantwoordelijk voor REACH-naleving bij uitbestede opslag?
Bij uitbestede opslag blijft de verlader of de eigenaar van de chemische stoffen verantwoordelijk voor REACH-naleving. De logistiek dienstverlener neemt de PGS 15-verplichtingen op zich voor de fysieke opslag, maar de plicht om stoffen correct te registreren, veiligheidsinformatiebladen bij te houden en autorisaties aan te vragen ligt bij de partij die de stoffen produceert, importeert of in de handel brengt.
Dit onderscheid is in de praktijk een veelvoorkomende bron van verwarring. Wanneer een bedrijf zijn opslag uitbesteedt, neemt de opslagpartner de verantwoordelijkheid over voor brandcompartimentering, samenopslagregels en PGS 15-documentatie. Maar als een veiligheidsinformatieblad verouderd is of een stof niet correct is geregistreerd bij ECHA, is dat een REACH-probleem dat bij de opdrachtgever ligt, niet bij de opslagbeheerder.
Een goede samenwerking vereist daarom heldere afspraken over de informatieverstrekking. De opslagpartner moet kunnen beschikken over actuele veiligheidsinformatiebladen en correcte ADR-classificaties om zijn PGS 15-verplichtingen te kunnen nakomen. Wij adviseren onze klanten altijd om bij de start van een opslagrelatie een volledige stoflijst aan te leveren inclusief de meest recente veiligheidsinformatiebladen.
Wat verandert er voor REACH en PGS 15 door de nieuwe PGS 15:2025?
De nieuwe PGS 15:2025, vastgesteld door het Bestuurlijk Omgevingsberaad, introduceert scenario-gebaseerd werken als centraal principe. Dit betekent dat opslagbeheerders niet langer alleen aan vaste technische normen hoeven te voldoen, maar ook moeten aantonen dat zij de relevante risicoscenario’s in kaart hebben gebracht en beheersmaatregelen hierop hebben afgestemd. Dit raakt direct aan de manier waarop REACH-informatie wordt gebruikt bij de risicoanalyse.
Concreet betekent dit dat de blootstellingsscenario’s uit REACH-veiligheidsinformatiebladen een prominentere rol krijgen in de PGS 15-risicoanalyse. Aangescherpte eisen voor brandwerendheid en ventilatie sluiten bovendien beter aan op de Omgevingswet, wat gevolgen heeft voor vergunningverlening. Bedrijven die hun opslag uitbreiden of aanpassen, moeten rekening houden met langere doorlooptijden voor omgevingsvergunningen.
Voor wie werkt met gevaarlijke stoffen vervoeren en opslaan is 2026 een kritisch jaar om de eigen procedures te toetsen aan PGS 15:2025. De richtlijn sluit beter aan op de Omgevingswet, maar vraagt ook meer van de interne documentatie en risicobeoordeling. Wil je weten wat dit concreet betekent voor jouw situatie? Neem contact op met onze SHEQ-specialisten voor een vrijblijvend gesprek.
Frequently Asked Questions
Hoe begin ik met het afstemmen van onze REACH-documentatie op de PGS 15-eisen?
Begin met het verzamelen van actuele veiligheidsinformatiebladen (SDS) voor alle stoffen die je opslaat en controleer of de classificaties overeenkomen met de ADR-klassen die je in je PGS 15-opslagindeling gebruikt. Maak vervolgens een stoflijst waarop je per stof de REACH-status, de ADR-klasse en de bijbehorende PGS 15-categorie bijhoudt. Dit geeft direct inzicht in eventuele gaten in je documentatie en vormt de basis voor een correcte risicobeoordeling onder PGS 15:2025.
Wat zijn de meest gemaakte fouten bij het combineren van REACH- en PGS 15-naleving?
De meest voorkomende fout is dat bedrijven verouderde veiligheidsinformatiebladen gebruiken als basis voor hun PGS 15-opslagindeling, waardoor de werkelijke risicoclassificatie niet meer klopt. Een andere veelgemaakte fout is het verwarren van verantwoordelijkheden: de opslagbeheerder denkt dat REACH-naleving bij hem ligt, terwijl de opdrachtgever ervan uitgaat dat de opslagpartner dit regelt. Leg deze verantwoordelijkheden contractueel vast en spreek een vaste updatefrequentie af voor veiligheidsinformatiebladen.
Moet ik voor elke opgeslagen stof een apart blootstellingsscenario opstellen onder PGS 15:2025?
Niet per se voor elke individuele stof, maar je moet wel per relevante activiteit — zoals lossen, intern transport en opslag — aantonen dat je de blootstellingsscenario’s uit de REACH-veiligheidsinformatiebladen hebt beoordeeld en vertaald naar beheersmaatregelen. PGS 15:2025 vraagt een scenario-gebaseerde aanpak waarbij je de risico’s van je specifieke opslagsituatie in kaart brengt, niet een generieke checklist. Groepeer stoffen met vergelijkbare eigenschappen om het proces beheersbaar te houden.
Wat moet ik doen als een leverancier geen actueel veiligheidsinformatieblad kan aanleveren?
Onder REACH is de leverancier wettelijk verplicht een actueel veiligheidsinformatieblad te verstrekken voor gevaarlijke stoffen; ontbreekt dit, dan mag je de stof formeel niet in gebruik nemen of opslaan zonder de risico’s te kennen. Stuur de leverancier een schriftelijk verzoek met verwijzing naar artikel 31 van de REACH-verordening en stel een deadline. Zolang je niet beschikt over een geldig SDS, kun je de stof niet correct indelen onder PGS 15, wat betekent dat opslag juridisch gezien niet verantwoord is.
Heeft de Omgevingswet gevolgen voor mijn bestaande PGS 15-vergunning?
Ja, de Omgevingswet heeft directe gevolgen voor de manier waarop PGS 15-eisen worden verankerd in omgevingsvergunningen. Bestaande vergunningen blijven in principe geldig, maar bij uitbreiding, aanpassing of herziening van je opslagactiviteiten toetst het bevoegd gezag aan de nieuwe PGS 15:2025-normen, die beter aansluiten op de Omgevingswet. Houd rekening met langere doorlooptijden voor vergunningaanvragen en zorg dat je risicobeoordeling en REACH-documentatie op orde zijn voordat je een aanvraag indient.
Geldt PGS 15 ook voor kleine hoeveelheden gevaarlijke stoffen, of zijn er vrijstellingsdrempels?
PGS 15 kent drempelwaarden per ADR-klasse waarboven de richtlijn volledig van toepassing is, maar ook onder die drempels gelden basisvereisten voor veilige opslag. De exacte drempelwaarden zijn afhankelijk van de gevaarscategorie van de stof en de omgeving waarin wordt opgeslagen. Controleer altijd de tabel met hoeveelheidsgrenzen in PGS 15:2025 en combineer dit met de REACH-classificatie van je stoffen, want zelfs kleine hoeveelheden CMR-stoffen of acuut toxische stoffen kunnen aanvullende verplichtingen met zich meebrengen.
Hoe vaak moet ik mijn stoflijst en veiligheidsinformatiebladen herzien om compliant te blijven?
REACH verplicht leveranciers om veiligheidsinformatiebladen te herzien wanneer er nieuwe informatie beschikbaar komt over gevaren of risicobeheer, en in ieder geval bij wijzigingen in classificatie of autorisatiestatus. Als opslagbeheerder is het verstandig om minimaal jaarlijks een volledige review te doen van je stoflijst en de bijbehorende SDS-versies, en daarnaast direct actie te ondernemen wanneer een leverancier een herzien SDS toestuurt. Koppel deze review aan je interne PGS 15-audit om te zorgen dat opslagindeling en beheersmaatregelen actueel blijven.