Welke boetes staan er op overtreding van PGS 15?

Sophie · 11 Sep 2026

Bij een overtreding van de PGS 15-richtlijn kunnen de boetes oplopen van enkele honderden tot tienduizenden euro’s, afhankelijk van de ernst en de aard van de overtreding. De handhaving valt onder meerdere instanties, waarvan de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) de bekendste is. Naast financiële sancties riskeer je als bedrijf ook een tijdelijke stillegging of intrekking van je omgevingsvergunning. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over boetes, sancties en hoe je een overtreding voorkomt.

Wie handhaaft de PGS 15-richtlijn en hoe?

De PGS 15-richtlijn wordt gehandhaafd door meerdere instanties, maar de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) speelt hierin de hoofdrol. Daarnaast zijn gemeenten en omgevingsdiensten bevoegd gezag voor bedrijven die onder de Omgevingswet vallen. De handhaving verloopt via onaangekondigde inspecties, waarbij inspecteurs de fysieke opslagsituatie toetsen aan de geldende eisen.

Tijdens een inspectie worden onder andere de volgende zaken gecontroleerd:

De inrichting van brandcompartimenten en vloeistofdichte vloeren
De aanwezigheid en werking van ventilatie en brandbestrijdingsinstallaties
De correcte labeling en documentatie van gevaarlijke stoffen
Naleving van samenopslagregels voor verschillende ADR-klassen
De geldigheid van de omgevingsvergunning

Sinds de invoering van de Omgevingswet werken gemeenten, omgevingsdiensten en de ILT nauwer samen. Dat betekent dat een melding vanuit één instantie snel kan leiden tot een gecombineerde controle. Voor bedrijven die ook ADR-transport uitvoeren of laten uitvoeren, geldt bovendien dat de Inspectie Leefomgeving en Transport ook wegcontroles uitvoert waarbij chauffeurs en voertuigen worden gecheckt op ADR-certificaten en uitrusting.

Wat zijn de mogelijke sancties bij een PGS 15-overtreding?

Bij een overtreding van de PGS 15-richtlijn zijn er vier hoofdcategorieën van sancties: een bestuurlijke boete, een last onder dwangsom, een last onder bestuursdwang en in ernstige gevallen intrekking van de omgevingsvergunning. Welke sanctie wordt opgelegd, hangt af van de ernst van de overtreding en de mate waarin een bedrijf bereid is om te herstellen.

Een last onder dwangsom is de meest voorkomende sanctie bij een eerste overtreding. De overheid stelt een termijn waarbinnen je de situatie moet herstellen. Doe je dat niet, dan verbeur je automatisch een vooraf vastgesteld bedrag per dag of per overtreding. Een last onder bestuursdwang gaat een stap verder: de overheid herstelt de situatie zelf en verhaalt de kosten op het bedrijf. In de zwaarste gevallen, bijvoorbeeld bij herhaalde overtredingen of acuut gevaar, kan de vergunning worden ingetrokken of kan de opslag direct worden stilgelegd.

Hoe hoog zijn de boetes bij overtreding van PGS 15?

De hoogte van de boete bij een PGS 15-overtreding varieert sterk, maar bestuurlijke boetes voor overtredingen van de Wet milieubeheer en de Omgevingswet kunnen oplopen tot maximaal 25.000 euro per overtreding voor bedrijven. Bij structurele of herhaalde overtredingen kunnen dwangsommen daar bovenop komen, soms met bedragen van duizenden euro’s per dag.

Concrete boetebedragen worden vastgesteld op basis van de zogenoemde boetecatalogus van de ILT en de betrokken omgevingsdienst. Daarin worden overtredingen ingedeeld in categorieën, waarbij technische gebreken zoals een ontbrekende lekbak lager worden beboet dan overtredingen die direct gevaar opleveren, zoals het ontbreken van brandbeveiliging of het negeren van samenopslagverboden. Voor gevaarlijke stoffen vervoeren gelden vergelijkbare boetecategorieën via de Wet vervoer gevaarlijke stoffen, waarbij ook voertuigen en chauffeurs direct beboet kunnen worden.

Welke overtredingen worden het zwaarst bestraft?

De zwaarst bestrafte overtredingen zijn die waarbij direct gevaar voor personen, het milieu of de omgeving bestaat. Denk aan het ontbreken van brandbeveiliging, het niet naleven van samenopslagverboden voor incompatibele ADR-klassen, of het opslaan van meer gevaarlijke stoffen dan de vergunning toestaat.

In de praktijk zijn dit de overtredingen die het hardst worden aangepakt:

Verboden samenopslag: ADR-klasse 3 (brandbare vloeistoffen) en klasse 8 (bijtende stoffen) mogen niet zonder meer naast elkaar worden opgeslagen. Een overtreding hiervan wordt beschouwd als een acuut veiligheidsrisico.
Ontbrekende of defecte brandbeveiliging: Geen werkende brandmeldinstallatie of sprinkler in een verplichte opslagruimte leidt vrijwel altijd tot directe handhaving.
Overschrijding van de vergunde hoeveelheden: Meer opslaan dan de vergunning toestaat, is een overtreding van de omgevingsvergunning zelf en kan leiden tot directe stillegging.
Ontbrekende ADR-documentatie bij transport: Bij het vervoeren van gevaarlijke stoffen zonder geldige vrachtbrieven, veiligheidsinformatiebladen of ADR-certificaten riskeer je directe beboeting en inhouding van het voertuig.

Herhaalde overtredingen worden zwaarder bestraft dan eenmalige fouten. Wie na een eerste waarschuwing geen aantoonbare verbeteringen doorvoert, kan rekenen op hogere dwangsommen of intrekking van de vergunning.

Wat zijn de gevolgen van een overtreding buiten de boete?

Naast de financiële boete kan een PGS 15-overtreding leiden tot stillegging van de opslag, reputatieschade, hogere verzekeringspremies en in het ergste geval aansprakelijkheid bij een incident. De indirecte gevolgen zijn vaak ingrijpender dan de boete zelf.

Een stillegging van je opslagfaciliteit betekent in de praktijk dat je leveringen niet meer kunt verwerken, klanten niet kunt bedienen en contractuele verplichtingen niet nakomt. De schade loopt dan snel op, los van de boete. Daarnaast worden inspectierapporten in sommige gevallen openbaar, wat reputatieschade oplevert bij klanten en partners. Verzekeraars kunnen bij een geregistreerde overtreding de premie verhogen of dekking weigeren bij een incident dat plaatsvindt terwijl de overtreding bekend was. Tot slot kan bij een ernstig incident, zoals een brand of lekkage als gevolg van een aantoonbare tekortkoming, sprake zijn van persoonlijke aansprakelijkheid van de verantwoordelijke functionaris.

Hoe voorkom je een overtreding bij een ILT-inspectie?

De beste manier om een overtreding bij een ILT-inspectie te voorkomen, is proactief werken: zorg voor actuele documentatie, voer interne audits uit op basis van de PGS 15-checklist en houd je omgevingsvergunning up-to-date. Wie aantoonbaar in control is, heeft bij een inspectie een sterke uitgangspositie.

Praktisch gezien betekent dit:

Houd een actueel register bij van alle opgeslagen gevaarlijke stoffen, inclusief ADR-klasse en hoeveelheid
Controleer regelmatig of brandbeveiliging, ventilatie en lekbakken functioneren en gedocumenteerd zijn
Zorg dat alle medewerkers die met gevaarlijke stoffen werken, aantoonbaar getraind zijn
Toets samenopslag periodiek aan de geldende PGS 15-eisen en de bijbehorende ADR-klassen
Werk met een externe partner die PGS 15-compliant opslaat als je eigen magazijn vol is of niet vergund is voor uitbreiding

Dit laatste punt is voor veel SHEQ-managers een praktische uitweg. Wanneer de eigen opslagcapaciteit niet toereikend is of de vergunning een uitbreiding niet toestaat, biedt uitbesteding aan een gecertificeerde logistiek dienstverlener een directe oplossing. Wij beschikken vanuit onze Europese Distributie Campus in Tilburg over PGS 15-gecertificeerde opslagfaciliteiten met gescheiden brandcompartimenten, vloeistofdichte vloeren en 24/7 bewaking. Zo hoef jij geen vergunningstraject van maanden te doorlopen. Wil je weten wat wij voor jouw situatie kunnen betekenen? Neem dan contact op met onze specialisten.

Frequently Asked Questions

Moet ik een overtreding zelf melden bij de ILT of de omgevingsdienst?

Er bestaat geen algemene wettelijke verplichting om een geconstateerde overtreding spontaan te melden, maar in sommige gevallen — zoals bij een acuut gevaar of een incident zoals een lekkage of brand — ben je als bedrijf wél verplicht direct melding te doen bij het bevoegd gezag. Proactief melden van een overtreding die je zelf hebt ontdekt, kan in de praktijk wel leiden tot een coulantere behandeling bij handhaving. Overleg in dat geval altijd eerst met een juridisch adviseur of je SHEQ-manager voordat je contact opneemt met de inspectie.

Hoe lang heb ik de tijd om een overtreding te herstellen na een inspectie?

De hersteltermijn wordt door het bevoegd gezag per geval vastgesteld en staat vermeld in de handhavingsbeschikking. Voor technische gebreken zonder acuut gevaar, zoals een ontbrekende registratie of een kleine onderhoudstekortkoming, wordt vaak een termijn van twee tot zes weken gehanteerd. Bij een acuut veiligheidsrisico, zoals verboden samenopslag of een defecte brandmeldinstallatie, kan de hersteltermijn worden teruggebracht tot enkele dagen of zelfs uren. Het is cruciaal dat je binnen de gestelde termijn aantoonbaar actie onderneemt en dit schriftelijk communiceert aan de handhavende instantie.

Wat is het verschil tussen een PGS 15-overtreding en een overtreding van de omgevingsvergunning?

PGS 15 is een praktijkrichtlijn die als technische norm wordt opgenomen in de omgevingsvergunning van je bedrijf. In de meeste gevallen is een overtreding van PGS 15 daarmee automatisch ook een overtreding van de omgevingsvergunning, wat de handhavingsmogelijkheden voor het bevoegd gezag vergroot. Het onderscheid is relevant omdat overtredingen van de omgevingsvergunning zelf — zoals het opslaan van meer stoffen dan vergund — doorgaans zwaarder worden gesanctioneerd dan een puur technische afwijking van de PGS 15-richtlijn. Laat je omgevingsvergunning daarom altijd meelopen met eventuele wijzigingen in je opslagsituatie.

Kan ik bezwaar maken tegen een opgelegde boete of dwangsom?

Ja, tegen een handhavingsbeschikking — zoals een last onder dwangsom of een bestuurlijke boete — kun je binnen zes weken bezwaar maken bij de instantie die de beschikking heeft opgelegd. Wordt het bezwaar afgewezen, dan staat daarna de weg open naar beroep bij de bestuursrechter. In de praktijk is het verstandig om bij het indienen van bezwaar juridische ondersteuning in te schakelen, zeker als de financiële gevolgen groot zijn. Houd er rekening mee dat bezwaar maken de betalingsverplichting of hersteltermijn niet automatisch opschort, tenzij je ook een verzoek om een voorlopige voorziening indient.

Geldt PGS 15 ook voor kleine hoeveelheden gevaarlijke stoffen?

PGS 15 kent drempelwaarden: pas boven bepaalde hoeveelheden gevaarlijke stoffen per ADR-klasse is de volledige richtlijn van toepassing. Voor kleinere hoeveelheden gelden vereenvoudigde regels of vrijstellingen, maar dit betekent niet dat er helemaal geen verplichtingen zijn — de basisregels uit de Omgevingswet en het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) blijven altijd van kracht. Het is verstandig om per stofcategorie na te gaan welke drempelwaarden voor jouw situatie gelden, zodat je niet onnodig investeert in zware maatregelen of, omgekeerd, ten onrechte aanneemt dat je buiten de scope van PGS 15 valt.

Wat moet ik doen als een leverancier gevaarlijke stoffen aflevert die niet passen binnen mijn huidige vergunning?

Accepteer in dat geval de levering niet totdat je zeker weet dat de opslag voldoet aan je vergunning en de PGS 15-eisen voor die specifieke stof of ADR-klasse. Het ontvangen en opslaan van stoffen buiten de vergunde categorieën of hoeveelheden is een directe overtreding, ook als het initiatief bij de leverancier lag. Overleg met je SHEQ-manager of een externe PGS 15-specialist over de snelste route: een vergunningswijziging aanvragen, de opslag tijdelijk uitbesteden aan een gecertificeerde partij, of de levering terugsturen naar de leverancier.

Hoe vaak voert de ILT onaangekondigde inspecties uit en hoe kan ik mijn team hierop voorbereiden?

De inspectiefrequentie van de ILT is risicogestuurd: bedrijven met een verhoogd risicoprofiel — door de aard van de stoffen, eerdere overtredingen of de omvang van de opslag — worden vaker gecontroleerd dan bedrijven met een schoon trackrecord. Er is geen vaste cyclus, waardoor je altijd klaar moet zijn voor een onaangekondigde inspectie. De meest effectieve voorbereiding is het periodiek uitvoeren van een interne audit op basis van de officiële PGS 15-checklist, gecombineerd met een duidelijke taakverdeling zodat elke medewerker weet wat er van hem of haar wordt verwacht wanneer een inspecteur zich meldt.