Wat zijn de PGS 15 eisen voor opslag?

Sophie · 05 aug 2026

De PGS 15-richtlijn stelt eisen aan de opslag van verpakte gevaarlijke stoffen, zoals brandcompartimentering, vloeistofdichte vloeren, ventilatie, lekbakken en documentatie. De richtlijn geldt voor bedrijven die gevaarlijke stoffen opslaan in verpakte vorm en dient als toetsingskader voor omgevingsvergunningen en inspecties. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de PGS 15-eisen, zodat u precies weet waar u aan toe bent.

Welke stoffen vallen onder de PGS 15-richtlijn?

De PGS 15-richtlijn is van toepassing op de opslag en tijdelijke opslag van verpakte gevaarlijke stoffen uit diverse ADR-klassen, waaronder CMR-stoffen, afvalstoffen, gewasbeschermingsmiddelen en biociden. De richtlijn geldt voor stoffen die in verpakking worden opgeslagen, dus niet voor bulkopslag in tanks of silo’s.

In de praktijk gaat het om een breed scala aan producten: van ontvlambare vloeistoffen en oxiderende stoffen tot giftige chemicaliën en corrosieve middelen. Ook stoffen die bij brand gevaarlijke reacties kunnen veroorzaken, vallen onder de richtlijn. De PGS 15 is daarmee relevant voor vrijwel elk bedrijf dat werkt met chemische producten in verpakkingen, of dat nu een productiebedrijf, een distributiepartij of een logistiek dienstverlener is.

Belangrijk om te weten: ook tijdelijke opslag, zoals bufferopslag op een crossdocklocatie of opslag in afwachting van transport, valt onder de reikwijdte van PGS 15. Het gaat dus niet alleen om structurele magazijnopslag.

Wat zijn de belangrijkste technische eisen voor een PGS 15-magazijn?

Een PGS 15-conform magazijn moet voldoen aan eisen op het gebied van brandcompartimentering, vloeistofdichte vloeren, lekbakken, ventilatie, detectie- en blusinstallaties en noodverlichting. De exacte eisen zijn afhankelijk van de opgeslagen hoeveelheden, de ADR-klassen en de uitkomst van de risicobeoordeling.

De technische basisvereisten zijn:

Brandcompartimentering: opslagruimten moeten worden gescheiden van andere ruimten met brandwerende constructies, met een minimale brandwerendheid afhankelijk van het scenario.
Vloeistofdichte vloer en lekbakken: om lekkages te beheersen en verspreiding van gevaarlijke stoffen naar het riool of de bodem te voorkomen.
Ventilatie: zowel mechanische als natuurlijke ventilatie kan worden vereist, afhankelijk van de opgeslagen stoffen en de hoeveelheden.
Detectie en blusmiddelen: rookmelders, gasdetectie en brandbestrijdingsmiddelen passend bij de aanwezige gevaarlijke stoffen.
Signalering en labeling: duidelijke markeringen, gevaarsymbolen en veiligheidsinformatiebladen (VIB) moeten aanwezig en toegankelijk zijn.

Bij Versteijnen beschikken we vanuit onze Europese Distributie Campus in Tilburg over PGS 15-ingerichte opslagfaciliteiten met gescheiden brandcompartimenten, vloeistofdichte vloeren en CO2- en schuimbrandbestrijdingsmaatregelen. Dat betekent dat klanten kunnen opschalen zonder zelf een kostbaar vergunningstraject te doorlopen.

Welke ADR-klassen mogen niet samen worden opgeslagen?

Niet alle ADR-klassen mogen samen worden opgeslagen. De samenopslagtabel in PGS 15 bepaalt welke combinaties zijn toegestaan, beperkt toegestaan of verboden. Zo mogen klasse 3 (ontvlambare vloeistoffen) en klasse 8 (bijtende stoffen) in veel gevallen niet zonder aanvullende maatregelen naast elkaar worden opgeslagen.

De samenopslagregels zijn gebaseerd op de reactiegevaren tussen stoffen bij een incident, zoals brand of lekkage. De combinatie van oxiderende stoffen (klasse 5.1) met ontvlambare stoffen (klasse 3) is bijvoorbeeld bijzonder risicovol en vereist strikte scheiding. Hetzelfde geldt voor toxische gassen (klasse 2) in combinatie met de meeste andere klassen.

De PGS 15 werkt met een samenopslagtabel die per ADR-klasse aangeeft welke combinaties zijn toegestaan, welke alleen met aanvullende maatregelen zijn toegestaan en welke volledig verboden zijn. Wie deze tabel niet kent of verkeerd toepast, loopt een aanzienlijk risico bij een ILT-inspectie. Kennis van ADR-klassen en de bijbehorende samenopslagregels is dan ook essentieel voor iedereen die verantwoordelijk is voor gevaarlijke stoffen opslag.

Hoe werkt de scenario-gebaseerde benadering in PGS 15:2025?

De scenario-gebaseerde benadering in PGS 15:2025 houdt in dat bedrijven niet langer automatisch een vaste set maatregelen toepassen, maar eerst de relevante risicoscenario’s voor hun specifieke situatie in kaart brengen. Op basis van die scenario’s wordt bepaald welke technische en organisatorische maatregelen noodzakelijk zijn.

Dit is een wezenlijke verandering ten opzichte van eerdere versies van de richtlijn, waarbij een meer generiek maatregelenpakket gold. De nieuwe benadering sluit beter aan op de Omgevingswet, die eveneens vraagt om een onderbouwde risicobeoordeling als basis voor vergunningverlening.

In de praktijk betekent dit dat u als bedrijf moet kunnen aantonen welke scenario’s relevant zijn voor uw opslag, waarom bepaalde maatregelen zijn gekozen en hoe die maatregelen de risico’s beheersbaar maken. Dit vraagt om goede documentatie en een actuele risicobeoordeling. Voor SHEQ-managers betekent het ook dat de verantwoording richting het bevoegd gezag explicieter en meer onderbouwd moet zijn dan voorheen.

Welke vergunningen zijn nodig voor PGS 15-opslag?

Voor de opslag van gevaarlijke stoffen conform PGS 15 is in de meeste gevallen een omgevingsvergunning milieu nodig. De PGS 15-richtlijn fungeert daarbij als het erkende toetsingskader: wie aantoonbaar voldoet aan PGS 15, voldoet in de regel ook aan de wettelijke eisen uit de Omgevingswet.

De benodigde vergunning is afhankelijk van de hoeveelheden opgeslagen gevaarlijke stoffen en de ADR-klassen. Voor kleinere hoeveelheden kan volstaan worden met een melding in het kader van het Activiteitenbesluit (nu geïntegreerd in de Omgevingswet), terwijl grotere opslagen een uitgebreide vergunningprocedure vereisen. Die procedure kan meerdere maanden in beslag nemen.

Een praktisch aandachtspunt: uitbreiding van bestaande opslagcapaciteit vereist doorgaans een nieuwe of gewijzigde vergunning. Wie zijn PGS 15-magazijn wil uitbreiden, moet dus rekening houden met een aanzienlijke doorlooptijd. Het uitbesteden van opslag aan een gecertificeerde logistiek dienstverlener kan dan een snellere en kostenefficiëntere oplossing zijn.

Wat controleert de ILT bij een PGS 15-inspectie?

De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) controleert bij een PGS 15-inspectie of de opslag van gevaarlijke stoffen voldoet aan de geldende vergunning en de technische eisen uit de richtlijn. Inspecteurs kijken naar de fysieke opslagsituatie, de documentatie en de organisatorische maatregelen.

Concreet toetst de ILT onder andere op de volgende punten:

Zijn de brandcompartimenten correct uitgevoerd en vrij van obstakels?
Kloppen de opgeslagen hoeveelheden met de vergunde hoeveelheden?
Worden samenopslagregels correct nageleefd?
Zijn lekbakken aanwezig, correct gedimensioneerd en vrij van lekkages?
Is de ventilatie functioneel en voldoet die aan de gestelde eisen?
Zijn veiligheidsinformatiebladen aanwezig en actueel?
Is het personeel aantoonbaar opgeleid voor het werken met gevaarlijke stoffen?

Een overtreding bij een ILT-inspectie kan leiden tot een formele waarschuwing, een last onder dwangsom of in ernstige gevallen tot stillegging van de activiteiten. Reputatieschade en aansprakelijkheid zijn bijkomende risico’s. Wie werkt met gevaarlijke stoffen, kan zich dan ook geen slordigheid veroorloven in de naleving van PGS 15.

Wilt u weten hoe Versteijnen u kan ondersteunen bij compliant opslag en ADR-transport? Neem gerust contact op voor een vrijblijvend gesprek.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak moet een PGS 15-risicobeoordeling worden herzien?

Een risicobeoordeling moet worden herzien bij elke relevante wijziging in de opslag, zoals nieuwe stoffen, gewijzigde hoeveelheden of aanpassingen aan de opslagruimte. Daarnaast is het verstandig om de beoordeling minimaal eens per jaar te toetsen op actualiteit, ook als er geen directe wijzigingen zijn. De PGS 15:2025 legt de nadruk op een levend document dat de werkelijke situatie altijd correct weerspiegelt, wat ook de verwachting van het bevoegd gezag en de ILT is.

Wat zijn de meest voorkomende fouten die bedrijven maken bij PGS 15-naleving?

De meest voorkomende fouten zijn: het incorrect toepassen van de samenopslagtabel, ontbrekende of verouderde veiligheidsinformatiebladen (VIB), lekbakken die niet correct gedimensioneerd zijn voor de opgeslagen hoeveelheden, en het niet tijdig aanvragen van een gewijzigde vergunning bij uitbreiding van de opslag. Een andere veelgemaakte fout is het onvoldoende aantoonbaar maken van personeelstrainingen, terwijl de ILT hier expliciet op controleert. Een periodieke interne audit aan de hand van de ILT-controlelijst helpt om deze valkuilen vroegtijdig te signaleren.

Moet tijdelijke opslag, zoals bij cross-docking, ook volledig aan PGS 15 voldoen?

Ja, ook tijdelijke opslag valt onder de reikwijdte van PGS 15, ongeacht hoe kort de stoffen aanwezig zijn. De richtlijn maakt geen onderscheid tussen structurele magazijnopslag en kortdurende bufferopslag; bepalend is of er sprake is van opslag van verpakte gevaarlijke stoffen op een vaste locatie. Bedrijven die cross-dockactiviteiten uitvoeren met gevaarlijke stoffen doen er dan ook verstandig aan om vooraf te toetsen of hun locatie en werkwijze voldoen aan de geldende eisen, inclusief de benodigde vergunning.

Wat is het verschil tussen een omgevingsvergunning milieu en een melding voor PGS 15-opslag, en hoe weet ik welke ik nodig heb?

Het onderscheid hangt af van de aard, de ADR-klassen en de hoeveelheden van de opgeslagen gevaarlijke stoffen, zoals vastgelegd in de drempelwaarden van de Omgevingswet. Kleinere opslagen kunnen volstaan met een melding (meldingsplichtige activiteit), terwijl grotere of risicovollere opslagen een uitgebreide omgevingsvergunning vereisen met een formele vergunningprocedure. Het is aan te raden om dit vooraf te laten toetsen door uw omgevingsdienst of een gespecialiseerd SHEQ-adviseur, omdat een verkeerde inschatting kan leiden tot illegale opslag met bijbehorende handhavingsrisico's.

Kan ik als klein bedrijf ook PGS 15-compliant opslaan zonder eigen magazijn te bouwen?

Absoluut. Het uitbesteden van de opslag aan een gecertificeerde logistiek dienstverlener met een bestaande PGS 15-inrichting is voor veel kleinere bedrijven de meest praktische en kostenefficiënte oplossing. U vermijdt dan het kostbare en tijdrovende traject van vergunningverlening, bouwaanpassingen en het opzetten van een eigen compliancesysteem. Zorg er wel voor dat u contractueel vastlegt dat de dienstverlener verantwoordelijk is voor naleving van de PGS 15-eisen, en vraag om inzage in de geldende vergunning en eventuele auditrapportages.

Hoe bereid ik mijn personeel het beste voor op een ILT-inspectie?

Zorg allereerst dat alle medewerkers die werken met gevaarlijke stoffen aantoonbaar zijn opgeleid en dat de trainingsregistraties up-to-date zijn, want dit is een van de eerste zaken die inspecteurs controleren. Voer daarnaast voorafgaand aan een inspectie een interne walkthrough uit aan de hand van de bekende ILT-controlepunten: controleer lekbakken, samenopslag, signalering en de beschikbaarheid van actuele VIB's. Een goede voorbereiding is niet alleen waardevol voor de inspectie zelf, maar ook een teken van een volwassen veiligheidscultuur binnen uw organisatie.

Wat verandert er concreet voor mijn bedrijf door de overgang naar PGS 15:2025?

De belangrijkste praktische verandering is dat u niet langer kunt volstaan met het generiek toepassen van een standaard maatregelenpakket, maar dat u de keuze voor elke maatregel moet kunnen onderbouwen vanuit een gedocumenteerde scenario-analyse. Dit betekent in de praktijk dat bestaande risicobeoordelingen moeten worden herzien en dat de documentatie richting het bevoegd gezag explicieter en meer onderbouwd moet zijn. Bedrijven die al werkten met een goed gedocumenteerd veiligheidsmanagementsysteem zullen deze overgang relatief soepel doorlopen; voor bedrijven zonder formele risicodocumentatie is dit het moment om daarin te investeren.