Bedrijven die vallen onder de PGS 15-richtlijn moeten in 2026 actief werken aan de overgang naar PGS 15:2025. De definitieve versie is vastgesteld en sluit aan op de Omgevingswet, wat betekent dat bestaande vergunde situaties opnieuw moeten worden beoordeeld. Hoe snel u moet voldoen, hangt af van uw vergunningstatus en de aard van de wijzigingen die nodig zijn. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de nieuwe richtlijn en wat die concreet betekent voor uw opslagsituatie.
Wat verandert er concreet in PGS 15:2025?
PGS 15:2025 introduceert een scenario-gebaseerde aanpak, aangescherpte eisen voor brandwerendheid en ventilatie, en een betere aansluiting op de Omgevingswet. De grootste praktische verandering is dat u niet langer kunt volstaan met een checklist: u moet aantoonbaar maken dat uw opslag veilig is op basis van specifieke risicoscenario’s die relevant zijn voor uw situatie.
Concreet betekent dit onder andere:
- Scenario-gebaseerd werken: In plaats van generieke normen werkt u met specifieke gevaarscenario’s die aansluiten op de stoffen die u opslaat en de hoeveelheden die u aanhoudt.
- Aangescherpte brandwerendheidseisen: De eisen voor brandcompartimenten zijn strenger geworden, met name voor situaties waarbij meerdere ADR-klassen gemengd worden opgeslagen.
- Ventilatie-eisen: De nieuwe richtlijn stelt preciezere eisen aan ventilatie, afhankelijk van de eigenschappen van de opgeslagen stoffen.
- Documentatie en risicobeoordeling: U moet uw risicobeoordeling explicieter onderbouwen en vastleggen, zodat deze bij een inspectie direct inzichtelijk is.
Voor SHEQ-managers betekent dit dat technische aanpassingen aan de opslaglocatie hand in hand gaan met administratieve en procedurele wijzigingen. De richtlijn raakt daarmee de volledige operatie, van de fysieke inrichting van het magazijn tot de dagelijkse werkprocedures van uw medewerkers.
Geldt PGS 15:2025 voor mijn bedrijf?
PGS 15:2025 is van toepassing op elk bedrijf dat verpakte gevaarlijke stoffen opslaat, inclusief CMR-stoffen, afvalstoffen, gewasbeschermingsmiddelen en biociden. Als uw bedrijf werkt met stoffen die onder de ADR-regelgeving vallen en u slaat deze op in een magazijn of opslagvoorziening, dan valt u vrijwel zeker onder de reikwijdte van deze richtlijn.
De richtlijn geldt voor zowel grote chemische bedrijven als middelgrote industriële ondernemingen die gevaarlijke stoffen als onderdeel van hun bedrijfsproces opslaan. Ook tijdelijke opslag, zoals bufferopslag bij een cross-dockfaciliteit, valt hieronder. Relevante factoren die bepalen in welke mate de richtlijn op u van toepassing is:
- De hoeveelheid gevaarlijke stoffen die u tegelijkertijd opslaat
- De ADR-klassen van de stoffen in uw magazijn
- Of u een omgevingsvergunning heeft voor de opslag van gevaarlijke stoffen
- De ligging van uw opslaglocatie ten opzichte van kwetsbare objecten
Twijfelt u of uw situatie onder PGS 15:2025 valt? Dan is een gesprek met een SHEQ-specialist de snelste manier om duidelijkheid te krijgen.
Wanneer moet ik aan de nieuwe eisen voldoen?
De overgangsperiode voor PGS 15:2025 is afhankelijk van uw vergunningstatus en de omvang van de benodigde aanpassingen. Bedrijven met een bestaande omgevingsvergunning krijgen doorgaans een overgangstermijn, maar die termijn is niet onbeperkt. In 2026 wordt actieve naleving steeds meer verwacht, zeker bij nieuwe vergunningaanvragen of wijzigingen van bestaande vergunningen.
Globaal geldt het volgende:
- Nieuwe situaties: Wie een nieuwe omgevingsvergunning aanvraagt of een bestaande situatie wijzigt, moet direct voldoen aan PGS 15:2025.
- Bestaande vergunde situaties: Hier geldt een overgangsperiode, maar u bent verplicht om te beoordelen of uw huidige situatie nog voldoet aan de nieuwe eisen en zo nodig aanpassingen te plannen.
- Inspecties: De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) hanteert PGS 15:2025 als referentiekader bij inspecties. Wie aantoonbaar bezig is met de overgang, staat sterker dan wie niets heeft ondernomen.
Wacht niet tot u een inspectie verwacht. De aanpassingen die PGS 15:2025 vereist, kunnen technisch en procedureel ingrijpend zijn. Hoe eerder u start, hoe meer ruimte u heeft om gefaseerd te werken.
Wat zijn de gevolgen als ik niet op tijd voldoe?
Als uw opslag niet voldoet aan PGS 15:2025 en de ILT constateert overtredingen tijdens een inspectie, kunt u te maken krijgen met een last onder dwangsom, een bevel tot stillegging van de opslagactiviteiten of intrekking van uw omgevingsvergunning. Naast de directe operationele gevolgen brengt dit ook reputatieschade met zich mee die moeilijk te herstellen is.
De gevolgen zijn niet alleen juridisch van aard. Een stillegging van uw opslaglocatie verstoort de volledige aanvoerketen, zeker als u werkt met stoffen die essentieel zijn voor uw productieproces. Klanten die afhankelijk zijn van uw leveringen ondervinden directe hinder, wat contractuele verplichtingen in gevaar kan brengen.
Bovendien geldt: wie aantoonbaar niet heeft gehandeld na de invoering van PGS 15:2025, heeft een zwakkere positie bij een incident. Aansprakelijkheid wordt dan een reëel risico, ook richting verzekeraars die mogelijk dekking weigeren als de opslag niet voldeed aan de geldende richtlijn.
Hoe start ik een gap-analyse voor mijn huidige opslagsituatie?
Een gap-analyse voor PGS 15:2025 begint met een inventarisatie van uw huidige opslagsituatie afgezet tegen de nieuwe eisen. U brengt in kaart welke stoffen u opslaat, in welke hoeveelheden en onder welke omstandigheden, en vergelijkt dat vervolgens met de scenario-gebaseerde eisen uit de nieuwe richtlijn.
Een praktische aanpak in vier stappen:
- Inventariseer uw opgeslagen stoffen: Breng alle ADR-klassen in kaart, inclusief hoeveelheden, verpakkingsvormen en eventuele samenopslagcombinaties.
- Beoordeel uw fysieke opslaglocatie: Controleer brandcompartimenten, ventilatie, lekbakken en vloeistofdichte vloeren aan de hand van de nieuwe technische eisen.
- Analyseer uw documentatie: Zijn uw risicobeoordeling, noodprocedures en registraties actueel en voldoende onderbouwd voor een inspectie?
- Stel een verbeterplan op: Prioriteer de geconstateerde afwijkingen op basis van risico en haalbaarheid, en leg vast wanneer u welke maatregel implementeert.
Als uw eigen opslagcapaciteit niet toereikend is of als de aanpassingen te ingrijpend zijn om op korte termijn te realiseren, is uitbesteding aan een gecertificeerde partner een serieuze optie. Versteijnen beschikt over PGS 15-gecertificeerde opslagfaciliteiten in Tilburg, volledig ingericht voor de opslag van gevaarlijke stoffen in meerdere ADR-klassen. Zo kunt u opschalen zonder zelf een langdurig vergunningstraject te doorlopen.
Veelgestelde vragen
Kan ik de overgang naar PGS 15:2025 gefaseerd aanpakken, of moet alles in één keer worden aangepast?
Een gefaseerde aanpak is mogelijk en in veel gevallen zelfs aan te raden, mits u kunt aantonen dat u actief bezig bent met de overgang. Prioriteer eerst de aanpassingen met het hoogste risicoprofiel, zoals brandwerendheid en samenopslag van incompatibele ADR-klassen. Leg uw verbeterplan schriftelijk vast met concrete mijlpalen en deadlines — dit versterkt uw positie bij een eventuele inspectie door de ILT aanzienlijk.
Wat zijn de meest voorkomende fouten die bedrijven maken bij de voorbereiding op PGS 15:2025?
Een veelgemaakte fout is het behandelen van PGS 15:2025 als een administratieve exercitie, terwijl de richtlijn ook ingrijpende fysieke aanpassingen aan de opslaglocatie kan vereisen. Daarnaast onderschatten bedrijven vaak de doorlooptijd van vergunningsprocedures en technische aanpassingen. Begin ook niet met het opstellen van een risicobeoordeling zonder eerst een volledige stoffeninventarisatie te hebben gedaan — een onvolledige inventarisatie leidt onvermijdelijk tot een onvolledige analyse.
Hoe beïnvloedt de scenario-gebaseerde aanpak mijn bestaande risicobeoordeling?
Uw bestaande risicobeoordeling is waarschijnlijk gebaseerd op generieke normen uit de vorige versie van PGS 15 en voldoet daarmee niet automatisch aan de nieuwe eisen. Onder PGS 15:2025 moet u voor elk relevant gevaarscenario — zoals brand, lekkage of blootstelling — aantoonbaar maken welke beheersmaatregelen u heeft getroffen en waarom die afdoende zijn. Dit betekent dat u uw huidige risicobeoordeling grondig moet herzien en aanvullen met scenario-specifieke onderbouwing.
Wat moet ik regelen als ik mijn gevaarlijke stoffen wil uitbesteden aan een externe opslagpartner?
Controleer allereerst of de externe partner beschikt over een geldige PGS 15-certificering en of de faciliteit de specifieke ADR-klassen van uw stoffen mag opslaan. Leg contractueel vast wie verantwoordelijk is voor de registratie, het bijhouden van de stoffenlijst en de noodprocedures. Vergeet ook niet uw eigen omgevingsvergunning te actualiseren als u de opslag structureel verplaatst — ook dat is een wijziging die vergunningtechnisch gevolgen kan hebben.
Hebben de nieuwe ventilatie-eisen ook gevolgen voor bestaande magazijnen die niet specifiek als chemische opslag zijn gebouwd?
Ja, dit is een van de meest praktische knelpunten voor bedrijven die gevaarlijke stoffen opslaan in een algemeen magazijn. De ventilatie-eisen in PGS 15:2025 zijn stofspecifiek, wat betekent dat een standaard magazijnventilatie mogelijk onvoldoende is voor stoffen met een lage dampspanning of stoffen die bij lekkage direct gevaarlijke concentraties kunnen bereiken. Laat uw ventilatiesysteem beoordelen door een specialist voordat u aanneemt dat het voldoet aan de nieuwe eisen.
Moet ik mijn medewerkers opnieuw trainen als gevolg van de nieuwe richtlijn?
In de meeste gevallen wel, zeker als uw werkprocedures wijzigen als gevolg van de nieuwe scenario-gebaseerde aanpak. PGS 15:2025 vereist dat medewerkers die werken met of rondom gevaarlijke stoffen aantoonbaar op de hoogte zijn van de relevante risicoscenario’s en de bijbehorende noodprocedures. Documenteer de trainingen zorgvuldig, inclusief datum, inhoud en deelnemers — dit is onderdeel van de administratieve onderbouwing die bij een inspectie wordt verwacht.
Wat is het verschil tussen PGS 15:2025 en de vorige versie, en hoe groot zijn de aanpassingen gemiddeld voor een middelgroot bedrijf?
De vorige versie van PGS 15 werkte met vaste normen die voor alle bedrijven in dezelfde categorie golden, terwijl PGS 15:2025 maatwerk vereist op basis van uw specifieke stoffen, hoeveelheden en locatie. Voor een middelgroot bedrijf betekent dit gemiddeld een herziene risicobeoordeling, mogelijk aanpassingen aan brandcompartimentering en ventilatie, en een update van alle relevante procedures en registraties. De omvang van de aanpassingen varieert sterk per situatie, maar reken op een doorlooptijd van meerdere maanden als er ook fysieke aanpassingen aan de opslaglocatie nodig zijn.